ESKİ BELEDİYE YÖNETİMİNİN SATTIĞI 550 TİCARİ PLAKA “BAKANLAR KURULU KARARIYLA İPTAL EDİLİYOR”

KIRŞEHİR’İ GEÇTİĞİMİZ SENE İNCELEYEN SAYIŞTAY MÜFETTİŞLERİ YAŞAR BAHÇECİ BAŞKANLIĞINDA YAPILAN İHALELERİ GÖREMEMEZLİKTEN GELİRKEN YENİ SAYIŞTAY RAPORUNDA YÜZLERCE ŞOFÖR ESNAFININ MADUR EDİLMESİ İSTENDİ. Geçtiğimiz yıllarda ihaleye girerek 258 TAKSİ, 121 DOLMUŞ ve 180 SERVİS plakası satın alan şoför esnafının plakaları iptal edilecek. Sayıştay raporunda kullanılan “belirtilen ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari minibüs Plakalarının […]
Genel - 20 Aralık 2020 00:17 A A

KIRŞEHİR’İ GEÇTİĞİMİZ SENE İNCELEYEN SAYIŞTAY MÜFETTİŞLERİ YAŞAR BAHÇECİ BAŞKANLIĞINDA YAPILAN İHALELERİ GÖREMEMEZLİKTEN GELİRKEN YENİ SAYIŞTAY RAPORUNDA YÜZLERCE ŞOFÖR ESNAFININ MADUR EDİLMESİ İSTENDİ.

Geçtiğimiz yıllarda ihaleye girerek 258 TAKSİ, 121 DOLMUŞ ve 180 SERVİS plakası satın alan şoför esnafının plakaları iptal edilecek.
Sayıştay raporunda kullanılan “belirtilen ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari minibüs
Plakalarının süresiz olarak kullandırılmaması ve bu plakaların 2886 sayılı Kanun’a göre
Yeniden ihale edilmesi gerekmektedir.” İfadeleri ile 550 esnaf büyük mağduriyetler yaşayacak.

Selahattin Ekicioğlu’nun kazandığı seçimler öncesi yapılan Sayıştay raporunda ticari plakalara değinilmemesi akıllara birçok soru getirirken bundan sonra ne olacağı merak konusu oldu.

BUNDAN SONRA NE OLACAK

Kırşehir Belediyesi kanunlar çerçevesinde Sayıştay Raporunda belirtilen hususları belediye meclis gündemine alarak ilk oturumda karara bağlamak zorunda.

Parasını vererek sahibi olduğu plakaların tekrar elinden alınarak yeniden ihale yapılarak yeni sahiplerine gidecek olmasının önüne geçilmesi için Kırşehir Belediye Başkanının “Ortak Akılla Çözelim” talimatı verdiği ve esnaflarla tek tek görüşerek çözüm arayışına girdiği öğrenildi.

SADECE KIRŞEHİR Mİ?

Aynı karara uyulmadığı ve kanunlara aykırı hareket edildiği gerekçesi Kars Belediye Başkanını koltuğundan etmişti.
Aynı yaptırım Kırıkkale, Aksaray ve Nevşehir illerinde geçtiğimiz yıllarda esnafın karşısına çıkmıştı.

ESNAF NE YAPACAK ?

Plakalar için belediye geçici ibaresiyle yeni plakalar verebilir. Meslek odaları olaya mahkemeye götürmesi muhtemel, dava sonucu ortaya çıkana kadar geçici plakayla hizmet verilebilir..

SAYIŞTAY NE DİYOR?

BULGU 28: Ticari Plakaların ve Dolmuş Hatlarının İhalesiz Kullandırılması

A) İdarece geçmiş yıllarda her hangi bir bedel alınmadan ve ihale yapılmadan 258 adet ticari taksi plakası verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (p) fıkrasında, ” Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri
yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” denilmektedir. Bu maddeye göre taksi sayıları ile bunların işlettirilme şekli konusunda belediyeler yetkilidir.
5393 sayılı Kanun’un yayımlandığı 13.07.2005 yılına kadar belediyeler taksilerin işletilmesi konusunda hak sahibi değillerdi. Bu tarihten önce ticari taksi plakaları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 12’nci maddesi ve bu maddeye dayanılarak yayımlanan 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ticari Plakaların Verilmesinde
Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Karara göre verilmiştir. Söz konusu Bakanlar Kurulu T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Belediyesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 Kararı ise il trafik komisyonlarınca plaka tahdidi kararı alınan illerde uygulanacaktır.

5393 sayılı Belediye Kanunu ile belediyeye verilen ticari taksilerin işletilmesi konusundaki hakkın; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla rekabete uygun, saydam bir şekilde kaç yıllığına olacağı gibi hususları da içerecek şekilde kullanılması gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; geçmiş yıllarda her hangi bir bedel alınmadan ve ihale yapılmadan 258 adet ticari taksi plakası verildiği tespit edilmiştir. Belediye sınırları içinde, taksi plakalarının işletilmesi hakkının; “ihalede şeffaflık ve rekabet ilkeleri”ni gözeterek kamu yararını sağlamayı amaçlayan ihale usullerine başvurmaksızın başkan onayı
veya encümen kararıyla verebilmesi yasal düzenlemeye uygun değildir.
Hiç bir bedel alınmadan işletme izni verilen ve faaliyette bulunan 258 adet ticari taksi plakalarının, kira bedeli, süre ve şartları da belirtilerek ihale yoluyla verilmesi sağlanmalıdır.

B) Kırşehir Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren servislerin plakaları ihalesiz verilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (p) fıkrasında, “Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” düzenlemesi yapılmıştır.

Mevzuat düzenlemesine göre, her türlü servis ve toplu taşıma araçlarının bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; bunları işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek belediyelerin yetkileri arasında sayılmıştır.

Kanun’un ilgili hükmüne göre, belediyeye ait olan işlemek/işlettirmek/kiraya vermek haklarının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla rekabete uygun, saydam
bir şekilde kaç yıllığına olacağı gibi hususları da içerecek şekilde kullanılması gerekmektedir. İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; herhangi bir ihale yapılmadan servis plakalarının kullanıma verildiği tespit edilmiştir. İhale yapılmadan fiili bir durum olarak yapılan bu uygulamanın yasal düzenlemeye uygun olmadığı açıktır. İhalesiz verilen ve fiili olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Belediyesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 çalışan 212 adet S plakanın; kira bedeli, süresi ve şartları da belirtilerek ihale yoluyla verilmesi sağlanmalıdır.

C) Belediye sınırları içindeki dolmuş hatları ihalesiz olarak işlettirilmektedir.

5272 sayılı Belediye Kanunu ile yürürlükten kaldırılan 1580 sayılı Belediye
Kanunu’nun “Belediyenin vazifeleri” başlıklı 15’inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve Belediyelerin hakları, salahiyet ve imtiyazları başlıklı 19’uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan hüküm ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (p) fıkrasında ki, “Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” hükümlerinden toplu taşıma hakkının belediyenin yetkisinde olduğu anlaşılmaktadır.

Gerek 1580 sayılı gerekse 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre toplu taşımaya ilişkin işletme, işlettirme, kiraya verme vb. hakları belediyeye aittir. Belediyeye ait olan işlemek/işlettirmek/kiraya vermek haklarının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla rekabete uygun, saydam bir şekilde kaç yıllığına olacağı gibi hususları da içerecek şekilde kullanılması gerekmektedir. Bu bağlamda, dolmuş hatlarına ilişkin haklar ihale yapmadan ve rekabetsiz bir şekilde encümen kararıyla işletmeye verilemez. İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; toplu taşımacılık yapan 121 adet dolmuşa ihalesiz olarak dolmuş hattında işletme izni verildiği ve dolmuş maliklerince bu hakkın kazanılmış bir hakş gibi kullanıldığı görülmüştür. İhale yapılmadan fiili bir durum olarak yapılan bu uygulamanın yasal düzenlemeye uygun olmadığı açıktır.

Faaliyette bulunan dolmuşların, çalışma durumlarının izin / tahsis suretiyle sürekli uzatılması ve yıllardır devam eden bu uygulamanın kazanılmış hakka ve özel mülkiyet hüviyetine dönüştürülmesi yasal düzenleme karşısında kabul edilebilir değildir. Kazanılmış
hakkın varlığından söz edebilmek için, hakkın yürürlükteki hukuk kurallarına uygun olarak tesis edilen bir idari işlemle elde edilmesi gerekmektedir. Yasal düzenlemeye aykırı olarak tesis edilen işlemlerin kazanılmış hak doğurması mümkün değildir.

Daha önceden yasal düzenlemeye aykırı olarak verilen dolmuş işletme haklarının iptal T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Belediyesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 edilmesi ve dolmuş hatlarının kira bedeli, süresi ve şartları da belirtilerek ihale yoluyla verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer alan denetim tespitlerine binaen, İdare tarafından; T plakalı ticari taksi plakaları, S plakalı ticari servis plakaları ve M plakalı ticari minibüs plakalarında tahdit uygulaması bulunmadığı, halen kullanılmakta ve işletilmekte olan plakaların tamamının 2010 yılından önce verildiği, bu tarihten sonra hiçbir ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari
minibüs plakalarının verilmediği ve bundan sonra plakaların ihale ile verileceği ifade edilmiştir.

Her ne kadar kamu idaresi, cevabında, bulgumuzda belirtilen plakaların 2010 yılından önce verildiği ve sonrasında ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari minibüs plakalarının verilmediğini ifade etmişse de, bundan sonra verilecek plakaların ihale ile verileceğini belirterek bulgumuzun aksine bir değerlendirmede bulunmamıştır. Toplu taşıma hizmetlerinin imtiyaz yolu ile yerine getirilmesi Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla, kiraya verme yolu ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre mümkün olacaktır.

Danıştay 13. Dairesinin Esas No:2015 / 985, Karar No: 2015 / 3164 numaralı kararında yer alan; “… Bu durumda, ilgili mevzuat ve dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; toplu taşıma hizmetinin yerine getirilmesinde ruhsat verme yönteminin seçilmesi hâlinde, süresiz olarak ruhsat vermenin söz konusu olmadığı, belli bir süre dâhilinde ruhsatın verilmesi gerektiği, bu süreye göre muhammen bedelin belirlenmesinin şart olduğu, bu hususlar ortaya konulduktan sonra Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun bir şekilde ihalenin yapılması
gerektiği”, Aynı Dairenin Esas No:2011 / 1134, Karar No: 2012 / 2226 kararında yer alan; “Belediye Meclisince alınan karara dayanılarak Encümence toplu taşıma hatlarının 10 yıllığına kiraya verilmesinin hukuka uygun olduğuna” dair hükümler ile; Belediyelerin toplu taşıma hatlarını Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun bir şekilde ihale ederek kiraya
verebilecekleri teyit edilmektedir.

Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında 86/10553 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda, “Ticari Plakaların Verilme Usul ve Esasları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Ticari plaka, kapalı teklif usulü ile aşağıdaki şartlar dikkate alınarak, trafik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kırşehir Belediyesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 71 komisyonunun tespit edeceği esaslara göre verilir.
a) İlin ihtiyacı dikkate alınarak dağıtılacak ticari plaka sayısı trafik komisyonunca tespit edilecek ticari plakanın serbest piyasadaki tahmini bedelinin % 80’ine tekabül eden muhammen bedeli, müracaat şekli, süresi, ihale zamanı ve diğer hususlar mahalli vasıta ve/veya en az iki
gazete ile kamuoyuna duyurulur.” denilerek ticari plakaların verilmesi esaslarında, ticari plakaların süresinin de belirtilmesi gerektiğinden bahsedilmiştir. Söz konusu düzenleme ile ilgili olarak Danıştay 13. Dairesinin Esas No:2014 / 1735, Karar No: 2014 / 2859 kararı da bu
yöndedir.

Mevzuat ve yargı kararlarına göre; Belediyeye ait olan toplu taşıma hakkının, belediye yetkili organının kararıyla, rekabete açık ve saydam bir ihaleyle kira süresi de belli olacak şekilde kiraya verilmesi gerekir.
Uygulamanın 2010 yılı öncesi veya sonrasında yapılmasının, kiralama işleminin 2886 sayılı Kanun’a tabi olması açısından farkı bulunmamaktadır. İdare tarafından yapılan halihazırdaki uygulamada ise, geçmiş yıllardan beri ihalesiz verilen ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari minibüs plakaları kullanılmaya devam edilmektedir.

Netice olarak; Bulguda belirtilen ticari taksi, ticari servis ve M plakalı ticari minibüs plakalarının süresiz olarak kullandırılmaması ve bu plakaların 2886 sayılı Kanun’a göre yeniden ihale edilmesi gerekmektedir.

Comments

comments

Bu haber 14124 kez okundu.
Sponsorlu Reklam

Genel - 00:17 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.